School
Telefoonverbod op het mbo? Docent Tosca onderzocht de impact van telefoongebruik in de klas
Gepubliceerd op: 27 maart 2024
Onderwijs
Telefoons zijn vanaf 1 januari 2024 niet meer welkom in middelbare schoolklassen. En volgend schooljaar geldt op basisscholen hetzelfde. Maar hoe zit het met het mbo?
![Docent Tosca onderzocht telefoongebruik in de klas](https://www.summacollege.nl/images/default-source/cards/telefoongebruik-in-de-klas-ws.png?sfvrsn=83e7f5e1_1)
Tosca heeft een achtergrond in de verslavingszorg en twee zoons die raakvlakken hebben met het thema. Haar afstudeeronderzoek was daarom ook de perfecte aanleiding om zichzelf verder in het onderwerp te verdiepen. “Mijn zoon in de Yes We Can kliniek vertelt regelmatig verhalen over jongeren in de kliniek met een telefoonverslaving. Dan vraag ik me af waar we mee bezig zijn. Wij zijn er als docenten dan toch ook onderdeel van? Dat moet en kan anders.”
Studenten bewust maken van hun telefoongebruik
“Ik onderzocht of wij het gedrag van studenten kunnen beïnvloeden om ze bewust te maken van hun eigen executieve functies en de noodzaak in de lessen. Dit wilde ik doen aan de hand van drie interventies. Per interventie vulden studenten een formulier in met vragen over hun gedrag en hoe goed ze verwachten alle lesstof mee te krijgen. Het formulier vulden ze voor en na de les in.”
Eerste interventie
“Bij de eerste interventie mochten studenten hun telefoon gebruiken zoals zij dachten dat ze hem mochten gebruiken. Studenten waren het met elkaar eens dat ze alle lesstof meekregen: ‘ik heb nergens last van Tosca’ of ‘ik heb echt alles meegekregen’.”
Tweede interventie
“Op een andere dag en een ander moment moesten de studenten hun telefoon op trillen of stilzetten en hem op de hoek van hun bureau leggen. De uitdaging? Je pakt je telefoon niet op als er iets oplicht.”
Eerste reacties? “Studenten vonden het wel moeilijk om niet op je scherm te kijken, terwijl ze zagen dat er een bericht binnenkwam.”
Derde interventie
Een week later legden studenten hun telefoon bij Tosca op het bureau. En zelfs Tosca had niet verwacht dat een aantal studenten afkickverschijnselen zouden krijgen. “Eén meisje kreeg na een kwartier al paniek. Ze bleef maar vragen om haar telefoon en de afspraak was dat dit voor één uur niet mocht. Ze schreef op het formulier na de les dat ze echt afkickverschijnselen had. Simpelweg omdat ze één lesuur niet op haar telefoon mocht kijken.”
Ik heb ook nog een buurman
Na drie interventies viel het de studenten op dat ze meer van de les meekregen wanneer de telefoon op het bureau van Tosca lag. Maar dat was niet het enige waar ze zich bewust van werden. “Ik had niet verwacht dat de impact zo groot zou zijn. Studenten werden zich veel bewuster van hun omgeving en merkten ineens op dat ze nog een buurman hadden en dat ze zagen hoe die reageerde. Op dat moment dacht ik van even serieus.”
Telefoongebruik beïnvloedt het brein
“Vanuit de literatuur vielen vooral de executieve functies mij op. Telefoongebruik zorgt dat iemand zich minder goed kan concentreren op taken. Het werkt verslavend en je kunt er zelfs afkickverschijnselen van krijgen. De literatuur was een bevestiging van wat ik in de praktijk al zag.”
Tosca onderzocht waarom studenten het zo lastig vinden om hun mobiele telefoons in hun tas te laten tijdens de les. “Er zijn drie samenwerkende onderdelen bij overmatig en verslavend telefoongebruik:
- Trigger: notificaties.
- Routine: gewoonte van studenten en het blijven kijken.
- Beloning: bij het gebruik van de mobiele telefoon wordt het blijheidsstofje dopamine aangemaakt. Door de extra dopamine kun je bijna niet meer zonder de twee andere onderdelen.
De oplossing is eigenlijk heel simpel. Haal je één van de drie onderdelen weg? Dan dring je de cirkel van overmatig telefoongebruik binnen het onderwijs weer terug.”
Telefoons tijdens de les in de tas
Dat de aantrekkingskracht van een mobiele telefoon groot is, dat was nu wel duidelijk. Dat maakte het voor Tosca makkelijker om aan de studenten te vragen om tijdens hun les de telefoon in hun tas te laten. “De trigger zit bij de meeste studenten in de broekzak. De broekzak trilt, een trigger wordt naar de hersenen gestuurd en het enige waar je aan denkt, is wat komt er op dit moment binnen. Je kunt kiezen voor een tussenweg. Hierbij geef je ze een pauze van een paar minuten om hun meest dringende berichtjes te bekijken.”
Maak kennis
Hulp nodig met het maken van jouw studiekeuze? Wij staan voor je klaar!
Twijfel je tussen opleidingen of weet je nog helemaal niet welke richting je op wil? Doe dan de studiekeuzest en ga in gesprek met onze studiekeuzecoaches. We helpen je graag op weg.
![](https://www.summacollege.nl/images/default-source/multipage/cta-footer-2-default.png?sfvrsn=bc1e1c40_5)